Çalışma Soruları | Aykut Zorlu - Bilişim Teknolojileri Öğretmeni

Genel

İnternet üzerinde siber zorbalık, hakaret veya zararlı içerik gibi bir sorunla karşılaşıldığında başvurulabilecek resmi ihbar kanalı hangisidir?

BTK Bilgi İhbar Merkezi (www.ihbarweb.org.tr).

İnternette şifrenizin çalınması hangi güvenlik kavramı ile ilgilidir?

Security (Bilişim Güvenliği).

Bilgi güvenliğinin üç temel taşı (CIA) nelerdir? Sadece isimlerini yazınız

Gizlilik, Bütünlük ve Erişilebilirlik.

Güçlü Bir Şifre oluşturmak için uyulması gereken 3 kural yazınız.

• En az 8 karakter olmalı.

• Büyük-küçük harf, rakam ve sembol içermeli.

• Ardışık sayılar (1234) veya kolay tahminler (isim, doğum yılı)

Yapay zekâ nedir? Kısaca tanımlayınız.

İnsan zekâsının bazı yönlerini taklit edebilen, bilgisayar sistemi ve algoritma oluşturma bilimi.

Yapay zekânın günlük hayatta kullanıldığı 3 farklı alan yazınız.

Arama motorları, sesli asistanlar, otonom (sürücüsüz) araçlar veya öneri sistemleri.

Yapay zekânın alt dallarını kullanım örnekleriyle yazınız

A) Makine Öğrenmesi: Bilgisayarın verilerden tecrübe kazanarak öğrenmesidir (Örn: E-posta Spam Filtreleri)

B) Doğal Dil İşleme (NLP): Bilgisayarın insan dilini anlamasını sağlar (Örn: Anlık Çeviri / Google Translate).

C) Derin Öğrenme: İnsan beynine benzer yapıyla karmaşık verileri çözmesidir (Örn: Yüz Tanıma Sistemleri).

Elis, bir yapay zekâ uygulaması kullanarak okulun en sevilen öğretmeninin sesini ve yüzünü birebir taklit eden sahte bir video oluşturmuştur.

Videoda öğretmenin ağzından "Yarınki sınav iptal oldu, herkes evde oyun oynasın!" dedirtmiş ve bu videoyu sınıf grubunda paylaşmıştır.

Bazı öğrenciler videoya inanıp ders çalışmayı bırakmış, bazıları ise videonun sahte olabileceğinden şüphelenmiştir.

Yukarıdaki senaryoya göre aşağıda boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla doldurunuz:

1. Öğretmenin yüzünün ve sesinin izinsiz kopyalanarak bu sahte videonun üretilmesi teknolojisine ................................... denir.

2. Bu videonun eğlence amacını aşarak başkalarını yanıltması ve zor duruma düşürmesi bir ................................... örneğidir.

3. Videonun gerçek olup olmadığını anlamadan hemen inanıp ders çalışmayı bırakan öğrenciler, yapay zekâdaki ................................... riskine karşı hazırlıksız yakalanmışlardır.

4. Eğer bu video nedeniyle okulda bir huzursuzluk çıkarsa, yapay zekâyı bu şekilde yönlendirdiği için yasal ve etik olarak sorumlu kişi ...................................'dir

Deepfake
Siber Zorbalık
Bilgi Kirliliği
Kullanıcı (Elis

Okulun "Siber Dedektifler" kulübü başkanı olan Ali, sabah okula geldiğinde büyük bir karmaşayla karşılaşır. Gece boyunca okulun dijital sistemlerine bir siber saldırı düzenlenmiştir.

Ali, sistemleri kontrol ederken şu üç farklı sorunu tespit eder:

1. Vaka: Okul müdürünün sadece kendisinin görmesi gereken özel e-postaları, okulun ortak sohbet grubunda paylaşılmıştır. Şifreler ele geçirilmiş ve özel bilgiler başkalarının eline geçmiştir.

2. Vaka: Okulun web sitesindeki "Sınav Tarihleri" bölümüne girildiğinde, tüm sınavların iptal edildiği ve yerine komik fıkralar yazıldığı görülmüştür. Orijinal duyurular silinmiş ve içerik değiştirilmiştir.

3. Vaka: Öğretmenler, derste kullanacakları dijital sunumları açmak istediklerinde sisteme bir türlü giriş yapamamışlardır. Bağlantı sürekli kopmakta ve ihtiyaç duyulan dosyalara erişim sağlanamamaktadır. Ali'nin tespit ettiği bu vakalarda bilgi güvenliğinin hangi temel kuralı çiğnenmiştir?

Boşlukları uygun kavramlarla doldurunuz.

• 1. Vaka'da bilgilerin yetkisiz kişilerin eline geçmesiyle ................................... kuralı çiğnenmiştir.

• 2. Vaka'da duyuruların izinsiz değiştirilmesi ve doğruluğunu yitirmesiyle ................................... kuralı çiğnenmiştir.

• 3. Vaka'da ihtiyaç duyulduğu anda sisteme ve dosyalara ulaşılamaması sebebiyle ................................... kuralı çiğnenmiştir.

Gizlilik

Bütünlük

Erişilebilirlik

Hata ( Bug ) Nedir?

Bir işi yaparken istenilen sonuca ulaşılmasını engelleyen yanlış durumlara Hata (Bug) denir.

Sabit ve Değişken nedir? 2’şer tane örnek veriniz.

Sabit: Program boyunca değeri asla değişmeyen verilerdir. Örn: Doğum Tarihimiz, TC Kimlik Numaramız, Futbol Maçındaki Hakem Sayısı

Değişken: Program boyunca farklı değerler alabilen verilerdir. Örn: Yaşımız, Futbol Maçının Skoru, Hava Sıcaklığı, Boyumuz, Kilomuz

Blok Tabanlı Programlama Araçlarına 3 tane örnek veriniz.

Scratch • Kodla Büyü • Blockly Games • Code.org • MakeCode • Pictoblox • mBlock

Mblock Programında Tasarladığımız karakterin hareketinin sergilendiği bölüme ne denir?

Sahne

Mblock uygulamasında karakterin yatay ve dikey hareketleri hangi koordinat düzleminde gösterilir?

Yatay: X

Dikey: Y

Yeşil Bayrak bloğunun görevini yazınız

Altına yazılan kodların Yeşil Bayrak düğmesine tıklandığında çalışmasını sağlar.

Mblock arayüzünde Numaralandırılmış yerlerin isimlerini yazınız.

1- Sahne

2- Kukla Listesi

3- Kodlama Alanı

4- Kod Blokları

Akşamdan ertesi gün için "Okul Çantası Hazırlama" algoritmasının adımları karışık verilmiştir. Doğru sıralamayı boşluklara numaralar yazarak belirtiniz.

[2] Ders programını aç.

[6] Çantanın fermuarını kapat.

[1] Başla

[3] Yarınki derslerin kitap ve defterlerini seç.

[4] Kitap ve defterleri çantaya yerleştir.

[5] Kalem kutusunu kontrol et ve çantaya koy.

[7] Bitir

Aşagıda ki akış şemasının görevi; kısa ve uzun kenar uzunlukları kullanıcı tarafından girilen bir dikdörtgenin alanını hesaplayarak ekrana yazmaktır. Kullanıcı Kenar1 e 5 Kenar 2 ye ise 10 rakamlarını girdiğinde program hangi çıktıyı verir?

MBlock programında, hangi kod içindeki kodların hiç durmadan çalışmasını sağlar?

Sürekli Tekrarla

Mblock programında sahnenin yüksekliği ve genişliği kaç birimdir.

Genişlik : 480

Yükseklik: 360

Aşagıda karışık olarak verilen mblock kodlamasında ki kuklayı kenardan sekip geri getiren kodların dogru sıralamasını yapınız.

Genel

Sabit ve değişken kavramlarını bir programlama örneğiyle açıkla. Aralarındaki temel fark nedir?

Sabit, program boyunca değişmeyen değerdir

Değişken ise program boyunca sürekli değişen değerdir. Örneğin PI = 3.14. Değişken ise programın çalışması sırasında farklı değerler alabilen isimlendirilmiş bellektir. Örneğin 'skor' değişkeni oyun boyunca artıp azalabilir. Temel fark: sabitler tanımlandıktan sonra değiştirilemez, değişkenler ise istenildiğinde güncellenebilir.

Sayısal, Karakter Dizisi ve mantıksal veri türlerini birer örnekle açıkla.

Sayısal: matematiksel işlem yapılabilen değerler, örnek: skor = 150 veya pi = 3.14.

Karakter Dizisi: harflerden oluşan ifadeler, örnek: isim = 'Ahmet'.

Mantıksal: sadece doğru veya yanlış değer alan tür, örnek: oyunBitti = doğru.

Doğru veri türünü kullanmak programın hatasız çalışması için önemlidir.

Aşadıga ki algoritma ile hazırlanan bir programa 4 değerini giren bir kişi ekranda hangi sonucu görecektir?

Aşagıda ki kod bloğunun görevi nedir?

Kuklanın Sürekli olarak kostüm değiştirmesini sağlamak

Resimdeki kodlar çalıştırıldığında ne olur?

Kukla 10 defa 10 birim yukarı gider.

Balıkların akvaryumda yüzmesi için verilen kodları düzenleyiniz

Aşagıda ki kod blogunun görevi nedir.

Bu kod blokları, ekranda sağ taraftan sürekli olarak üretilen ve sola doğru hareket eden nesneler yaratmaya yarar.

Blok tabanlı uygulamalardan 2 tanesini yazınız

Mblock Scratch Code org

“Skor” “Süre” “Zaman” gibi duruma göre değişebilen değerler hangi kod menüsünde yer alır?

Değişkenler

Aşağıda verilen akış şeması şekillerinin anlamlarını yazınız.

Elips (Kapsül Şekli): Başla / Bitir Algoritmanın veya programın başlangıç ve bitiş noktalarını belirtmek için kullanılır.

Paralelkenar: Veri Girişi / Çıktısı Kullanıcıdan veya dış bir kaynaktan sisteme bilgi girilmesi (girdi) veya sistemden veri okunması işlemlerini ifade eder.

Dikdörtgen: İşlem / Süreç Program içindeki matematiksel hesaplamalar, değişken atamaları ve her türlü temel eylem adımlarını gösterir.

Eşkenar Dörtgen: Karar / Koşul Programın akışı sırasında bir şartın test edilmesini sağlar. Genellikle bu şekilden "Evet" ve "Hayır" olmak üzere duruma göre farklı yönlere giden oklar çıkar.

Dalgalı Alt Kenarlı Dikdörtgen: Belge / Çıktı İşlem sonucunda elde edilen verilerin ekrana yazdırılmasını veya yazıcıdan belge olarak çıktısının alınmasını temsil eder.

Aşağıda üç adet kuklaya ait kod blokları verilmiştir. Aynı sürede kuklaların oluşan ikiz sayıları A, B ve C harfleri ile gösterilmiştir. Oluşan ikiz sayılarını büyükten küçüğe doğru noktalı yere yazarak sıralayınız.

KEDİ> PAPAĞAN> BALIK

MBLOCK programında bir kuklaya yandaki kodlar yazılmıştır. Bu kukla sahnede hangi olay ile görünür, hangi olay ile gizli hale gelir? Yazınız.

Görünür olduğu olay : Boşluk tuşuna basmak

Görünmez olduğu olay : Kenara değmek

Bu blok ne işe yarar?

Sürekli tekrarla" bloğu içindeki kodları hiç durmadan sonsuz döngüde çalıştırır.

Bu blok ne yapar?

Belirlenen sayı (10) kadar bloğun içindeki kodları tekrarlar.

Döngü bitince kukla kaç birim yukarı gitmiş olur?

Döngü 5 kez çalışır, her seferinde y 20 artar. 5 × 20 = 100 birim yukarı gider. Sonra tüm kodlar durur.

Fareye basılı tutulursa ne olur, bırakılırsa ne olur?

Fareye basılıyken boyut +10 artar → kukla büyür. Bırakılınca 'değilse' devreye girer, boyut -5 azalır → kukla küçülür.

Bu kodun amacı nedir?

Başlangıçta puan = 0. Döngü içinde fareye her basışta puan 1 artar. Puan 10'dan büyük olunca 'durdur tümü' devreye girer ve proje biter.

Sağ ok tuşuna basıldığında ne olur?

Sağ ok koşulu sağlanınca: x 15 artar (sağa gider) ve kostüm 2'ye geçer — yürüme animasyonu başlar.

Sahnenin tam ortasının koordinatı nedir?

mBlock sahnelerinde orijin noktası (0,0) sahnenin tam ortasıdır. Tüm kuklar başlangıçta buraya yerleştirilir.